# Stedenbouwkundige inbreuk in Vlaanderen: welke verjaringstermijnen gelden?

In Vlaanderen verjaart de strafvordering voor een stedenbouwkundige inbreuk, volgens een gecombineerde lezing van artikel 6.2.1 van de VCRO, het Strafwetboek en de Voorafgaande Titel, na tien jaar vanaf de inbreuk, voor feiten gepleegd sinds 1 september 2026 (voor oudere feiten is de regeling hier niet vastgesteld). De herstelvordering volgt andere termijnen. Een verjaring is geen omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen: ze maakt het werk niet vergund.

Regels nagekeken op 9 november 2026.

## Tien jaar voor de strafvordering: hoe wordt dat berekend?

Artikel 6.2.1 van de VCRO stelt stedenbouwkundige misdrijven strafbaar met een gevangenisstraf van acht dagen tot vijf jaar en een geldboete, of met een van die straffen alleen. Dat artikel bevat geen verjaringstermijn en geen strafniveau.

Artikel 78 van het Strafwetboek leest een maximale gevangenisstraf van meer dan drie jaar tot ten hoogste vijf jaar als een straf van niveau 3. Artikel 21 van de Voorafgaande Titel koppelt aan niveau 1, 2 of 3 een termijn van tien jaar vanaf de dag van het misdrijf.

Dit is een lezing van meerdere teksten, geen termijn die in de VCRO zelf staat. Voor feiten gepleegd vóór 1 september 2026 is het toepasselijke regime hier niet vastgesteld.

## De herstelvordering volgt andere termijnen

De strafrechter kan de herstelvordering gegrond op instandhouding nog inwilligen als die instandhouding op het ogenblik van de uitspraak een stedenbouwkundige inbreuk uitmaakt (artikel 7.7.1 van de VCRO).

Voor rechten ontstaan vóór 1 september 2009 beginnen de termijnen voor herstelvorderingen van het oude artikel 6.3.3, § 3, pas te lopen vanaf die datum (artikel 7.7.2). De totale duur van die termijn mag niet meer bedragen dan de termijnen van artikel 2262bis, § 1, tweede en derde lid, van het Burgerlijk Wetboek.

Het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving legt voor het recht om publieke herstelmaatregelen op te leggen vijf jaar vast vanaf de kennis via proces-verbaal, en in ieder geval twintig jaar na het feit (artikel 50, §1), tenzij de Vlaamse regelgeving zelf termijnen bepaalt.

## Bestuurlijke sanctie en burgerlijke vordering

De mogelijkheid tot een bestuurlijke sanctie verjaart na vijf jaar voor een misdrijf en na drie jaar voor een inbreuk, te rekenen vanaf de afsluiting van het proces-verbaal (Kaderdecreet, artikel 35, 2°). Dat geldt voor de sanctie, niet voor de strafvordering of het herstel.

De burgerlijke vordering uit een misdrijf verjaart volgens het Burgerlijk Wetboek, zonder vóór de strafvordering te kunnen verjaren (artikel 26 van de Voorafgaande Titel). Voor buitencontractuele schade geldt vijf jaar vanaf de kennis van de schade en van de verantwoordelijke, en in elk geval twintig jaar na het feit.

## Constructies van vóór 22 april 1962

Artikel 5.1.3, §1, van de VCRO zegt dat bestaande constructies die bewezen vóór 22 april 1962 zijn gebouwd, in het vergunningenregister worden opgenomen als vergund geacht. Het bewijs gebeurt met een rechtens toegelaten bewijsmiddel uit boek 8, hoofdstuk 3, van het Burgerlijk Wetboek.

De datum van inwerkingtreding moet nog door de Vlaamse Regering worden bepaald. Deze regel is hier dus niet als al geldend voorgesteld.

## Wat deze pagina niet beslist

Een verjaring doet de strafvervolging teniet, maar levert geen vergunning op. Deze pagina geeft geen advies over uw dossier. Enkele punten blijven open:

- het beginpunt van een misdrijf dat zich voortzet, zoals het in stand houden van een constructie;
- het regime voor feiten gepleegd vóór 1 september 2026;
- het overgangsrecht van het Kaderdecreet voor de stedenbouw, dat hier niet is nagelezen;
- gemeentelijke regels, bijzondere plannen en verkavelingen: vraag het na bij uw gemeente.

## Wat onze dienst voor u doet

U beschrijft uw werken, de datum van voltooiing als u die kent, en u voegt foto's en het adres van het goed toe. Onze dienst toetst uw project aan de regels en zegt u of een vergunning nodig is.

Is een dossier nodig, dan stellen wij het op: ingevuld formulier, plannen in 2D, bewijsstukken en een indieningsgids. Wij zijn geen architect en dienen de aanvraag niet voor u in. Wanneer de wet een architect vereist, is die niet in onze prijs inbegrepen. U ziet de exacte prijs van uw dossier voordat u betaalt.

## Veelgestelde vragen

### Hoe lang is de strafrechtelijke verjaring voor een stedenbouwkundige inbreuk in Vlaanderen?

Volgens een gecombineerde lezing van artikel 6.2.1 van de VCRO, artikel 78 van het Strafwetboek en artikel 21 van de Voorafgaande Titel is dat tien jaar vanaf de dag van het misdrijf. De VCRO schrijft die termijn zelf niet voor, dus laat uw geval per geval nakijken.

### Hebben herstelmaatregelen dezelfde termijn?

Nee. Voor publieke herstelmaatregelen legt het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving vijf jaar vast vanaf de kennis via proces-verbaal, en in elk geval twintig jaar na het feit, tenzij de Vlaamse regelgeving zelf een termijn bepaalt.

### Vervangt een verjaring een vergunning?

Nee. Een verjaring doet de strafvervolging teniet, maar ze levert geen vergunning op. Voor een constructie die zonder vergunning is opgericht, beschrijft onze pagina over regularisatie in Vlaanderen de aanpak die u kunt volgen.

### Zijn constructies van vóór 1962 al vergund?

De VCRO voorziet in artikel 5.1.3 dat constructies die bewezen vóór 22 april 1962 zijn gebouwd, als vergund worden geacht. De datum van inwerkingtreding is nog niet bepaald, dus die regel is hier niet als al geldend voorgesteld.

### Welke termijn geldt om schadevergoeding te vorderen?

Voor buitencontractuele schade verjaart de vordering na vijf jaar, te rekenen vanaf de kennis van de schade en van de verantwoordelijke, en uiterlijk twintig jaar na het feit. Deze termijn geldt niet voor het herstel in de oorspronkelijke toestand.

## Officiële bronnen

- [Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), art. 5.1.3, 6.2.1, 7.7.1 en 7.7.2](https://codex.vlaanderen.be/portals/codex/documenten/1018245.html)
- [Kaderdecreet Vlaamse Handhaving, art. 35, 2° en 50, § 1](https://codex.vlaanderen.be/portals/codex/documenten/1038742.html)
- [Strafwetboek, boek I, art. 78, § 1](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2024/02/29/2024002052/justel)
- [Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering, art. 21, 25 en 26](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=1878041701&table_name=loi)
- [Burgerlijk Wetboek, art. 2262bis, § 1](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1804/03/21/1804032155/justel)