# Werken zonder vergunning in Wallonië: welke verjaringstermijnen gelden?

In Wallonië worden werken die zonder vergunning zijn uitgevoerd na een bepaalde tijd onweerlegbaar geacht conform te zijn met het stedenbouwkundig recht. Volgens artikel D.VII.1/1 van het CoDT is dat tien jaar na de voltooiing voor sommige handelingen en twintig jaar voor de overige, als cumulatieve voorwaarden vervuld zijn. Het is een vermoeden van conformiteit, geen vergunning en geen verjaring.

## Tien of twintig jaar: welk vermoeden van conformiteit?

Paragraaf 1 van artikel D.VII.1/1 van het CoDT zegt dat tien jaar na de voltooiing werken zonder de vereiste vergunning, of in strijd ermee, « onweerlegbaar geacht in overeenstemming te zijn » met het stedenbouwkundig recht.

Paragraaf 2 neemt twintig jaar na de voltooiing voor de overige handelingen en werken zonder vergunning. Het vermoeden geldt pas als cumulatieve voorwaarden vervuld zijn: een zone bestemd voor verstedelijking, het naleven van de normen van de gewestelijke gids en afwijkingen van minder dan 20 %.

- Het vermoeden geldt niet voor handelingen die strijdig zijn met het gewestplan (paragraaf 3, 1°).
- Het vermoeden geldt niet voor handelingen die na 20 augustus 1994 een of meer woningen creëren (paragraaf 3, 2°).

## Is een vermoeden van conformiteit hetzelfde als een vergunning?

Nee. Een vermoeden van conformiteit levert geen vergunning op en vervangt er geen. Het geldt alleen als alle voorwaarden vervuld zijn, en u moet rekening houden met de uitzonderingen van paragraaf 3. Voor een bouwwerk dat al zonder vergunning is opgericht, beschrijft onze pagina over regularisatie in Wallonië de aanpak die u kunt volgen.

## Welke verjaringstermijn geldt voor de strafvervolging in Wallonië?

Behoudens uitzondering verjaart de strafvordering, te rekenen vanaf de dag van het misdrijf. De termijn hangt af van het strafniveau: tien jaar voor niveau 1, 2 of 3, vijftien jaar voor niveau 4 tot 6, twintig jaar voor niveau 7 en dertig jaar voor niveau 8 (artikel 21 van de Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering).

Artikelen 21, 23 en 24 gelden ook voor misdrijven bepaald in decreten en ordonnanties, zolang die daar niet van afwijken (artikel 25 van dezelfde titel). Artikel D.VII.12 van het CoDT voorziet in gevangenisstraf en geldboete voor de correctionele rechtbank, maar zegt niets over verjaring.

Artikel 78 van het Strafwetboek bepaalt dat een gevangenisstraf van acht dagen tot ten hoogste twaalf maanden als een straf van niveau 1 wordt gelezen. Voor een inbreuk op het CoDT levert de samenlezing van artikel D.VII.12, artikel 78 en artikel 21 een termijn van tien jaar op. Dat is een afleiding uit meerdere teksten, geen cijfer dat in het CoDT zelf staat, en u laat uw dossier geval per geval nakijken.

## Welke termijn geldt voor de burgerlijke vordering?

De burgerlijke vordering uit een misdrijf verjaart volgens het Burgerlijk Wetboek. Ze kan niet verjaren vóór de strafvordering (artikel 26 van de Voorafgaande Titel).

Voor buitencontractuele schade verjaart de vordering na vijf jaar, te rekenen vanaf de dag na die waarop de benadeelde kennis heeft van de schade en van de identiteit van de verantwoordelijke, en uiterlijk twintig jaar na het feit. Deze termijn geldt voor de schadevergoeding, niet voor het herstel in de oorspronkelijke toestand.

## Wat deze pagina niet beslist

Deze pagina geeft geen advies over uw dossier. Enkele punten zijn hier niet vastgesteld en kunnen uw situatie toch raken:

- het beginpunt van een misdrijf dat zich voortzet, zoals het in stand houden van een bouwwerk;
- de termijn voor de vordering tot herstel: de gelezen tekst bepaalt daarvoor geen eigen verjaring;
- gemeentelijke regels, bijzondere plannen en verkavelingen: vraag het na bij uw gemeente;
- het regime voor feiten gepleegd vóór 1 september 2026.

## Wat onze dienst voor u doet

U beschrijft uw werken, de datum van voltooiing als u die kent, en u voegt foto's en het adres van het goed toe. Onze dienst toetst uw project aan de regels en zegt u of een vergunning nodig is.

Is een dossier nodig, dan stellen wij het op: ingevuld Waals formulier, 2D-plannen, bewijsstukken en een indieningsgids. Wij zijn geen architect en dienen de aanvraag niet voor u in. Wanneer de wet een architect vereist, is die niet in onze prijs inbegrepen. U ziet de exacte prijs van uw dossier voordat u betaalt.

## Veelgestelde vragen

### Worden werken zonder vergunning in Wallonië na tien jaar conform?

Niet in de zin van een verjaring. Artikel D.VII.1/1, paragraaf 1, van het CoDT spreekt van een vermoeden van conformiteit tien jaar na de voltooiing, als cumulatieve voorwaarden vervuld zijn en geen uitzondering van paragraaf 3 van toepassing is.

### Vervangt een vermoeden van conformiteit een vergunning?

Nee. Het vermoeden levert geen vergunning op en vervangt er geen. Het geldt alleen onder voorwaarden en met uitzonderingen, bijvoorbeeld voor handelingen die strijdig zijn met het gewestplan.

### Hoe lang is de verjaringstermijn voor de strafvervolging?

Behoudens uitzondering loopt de termijn vanaf de dag van het misdrijf: tien jaar voor niveau 1, 2 of 3, vijftien jaar voor niveau 4 tot 6, twintig jaar voor niveau 7 en dertig jaar voor niveau 8. Die regel staat in artikel 21 van de Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering.

### Gelden die termijnen ook voor oudere werken?

De gelezen tekst betreft feiten gepleegd onder het nieuwe Strafwetboek, in werking vanaf 1 september 2026. Voor oudere feiten is het toepasselijke regime hier niet vastgesteld. Laat uw situatie geval per geval nakijken.

### Welke termijn geldt om schadevergoeding te vorderen?

Voor buitencontractuele schade verjaart de vordering na vijf jaar, te rekenen vanaf de kennis van de schade en van de verantwoordelijke, en uiterlijk twintig jaar na het feit. Deze termijn geldt niet voor het herstel in de oorspronkelijke toestand.

## Officiële bronnen

- [CoDT (Waals Wetboek van Territoriale Ontwikkeling), partijdecreet, art. D.VII.1/1 en D.VII.12](https://wallex.wallonie.be/files/pdfs/23/3265_Code_du_D%C3%A9veloppement_territorial_(CoDT)_-_Partie_d%C3%A9cr%C3%A9tale_01-04-2026-.pdf)
- [Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering, art. 21, 25 en 26](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=1878041701&table_name=loi)
- [Strafwetboek, boek I, art. 78, § 1](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2024/02/29/2024002052/justel)
- [Burgerlijk Wetboek, art. 2262bis, § 1](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1804/03/21/1804032155/justel)
