Warmtepomp in Vlaanderen: is een omgevingsvergunning nodig?
In Vlaanderen is de buitenunit van een warmtepomp of airco vrijgesteld van een omgevingsvergunning als ze in de tuin, op een gevel of op een plat dak staat, op minstens 2 m van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur. De vrijstelling voor niet-overdekte constructies en die voor technische constructies gelden niet voor deze toestellen. Elk geval wordt getoetst.
Regels nagekeken op
Beschrijf uw werken: wij toetsen ze aan de regels van uw gewest en stellen het aanvraagdossier op.
Is een vergunning nodig voor een warmtepomp in Vlaanderen?
Het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 stelt de plaatsing van bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco's in de tuin, op een gevel of op een plat dak vrij van een omgevingsvergunning. Ze moeten tot op twee meter van de perceelsgrens worden ingeplant, of tot tegen een bestaande scheidingsmuur (artikel 2.1, 8°/1).
De regel gaat over de buitenunit, het bovengrondse deel. Ze geldt voor een hoofdzakelijk vergunde of vergund geachte woning, en dezelfde formule staat in artikel 3.1, 7°/2 voor gebouwen die geen woning zijn.
- Bovengronds onderdeel van een warmtepomp of airco.
- Geplaatst in de tuin, op een gevel of op een plat dak.
- Op minstens 2 m van de perceelsgrens, of tegen een bestaande scheidingsmuur.
- Hoofdzakelijk vergund of vergund geacht gebouw.
Waarom gelden de andere vrijstellingen niet?
Twee andere punten van het besluit lijken dichtbij, maar sluiten deze toestellen uitdrukkelijk uit. De vrijstelling voor niet-overdekte constructies in zij- en achtertuin geldt niet voor bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco's (artikel 2.1, 8°). De vrijstelling voor gebruikelijke technische constructies dekt ze evenmin (artikel 2.1, 14°).
Een warmtepomp wordt dus alleen onder artikel 2.1, 8°/1 getoetst. Staat de buitenunit op minder dan 2 m van de perceelsgrens zonder scheidingsmuur om ertegen te plaatsen, dan geldt de vrijstelling niet en is een vergunning nodig.
Welke algemene voorwaarden doen de vrijstelling vervallen?
De vrijstelling geldt alleen als de handeling niet strijdig is met een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, een bijzonder plan van aanleg of een verkavelingsvergunning van minder dan vijftien jaar oud (artikel 1.4). Ze geldt ook niet voor handelingen waarvoor een milieueffectenrapport, een passende beoordeling of een mobiliteitsstudie moet worden opgemaakt (artikel 1.5).
Ze geldt evenmin in een strook van vijf meter langs ingedeelde waterlopen, in de erfdienstbaarheidszone langs een gracht van algemeen belang of in een afgebakende oeverzone (artikel 1.6). Ze veronderstelt geen vergunningsplichtige functiewijziging en een ongewijzigd aantal woongelegenheden (artikel 2.2, 2° en 3°).
- Plan of verkavelingsvergunning die de installatie tegenhoudt.
- Waterloop, gracht van algemeen belang of oeverzone betrokken.
- Vergunningsplichtige functiewijziging.
- Gewijzigd aantal woongelegenheden.
Kan mijn gemeente een vergunning eisen voor mijn warmtepomp?
Sinds 1 maart 2026 kan een gemeente met een stedenbouwkundige verordening alleen nog een vergunningsplicht invoeren voor handelingen op een limitatieve lijst van de Vlaamse Regering. Die lijst noemt het aanbrengen van zonnepanelen, zonneboilers en bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco's aan beschermde monumenten en in beschermde stads- en dorpsgezichten (artikel 1, 5°, g).
Ze noemt dezelfde werken ook aan niet-beschermd erfgoed, in het deel van het grondgebied dat de gemeente afbakent omwille van de architectonische, stedenbouwkundige, esthetische, culturele, historische of wetenschappelijke waarde (artikel 1, 6°). Onze pagina over zonnepanelen in Vlaanderen behandelt hetzelfde geval voor panelen. Raadpleeg ook de verordening van uw gemeente.
Onze dienstverlening
U beschrijft het gebouw, het type toestel, de plaats en de afstand tot de perceelsgrens, met een foto. Wij toetsen uw project aan de voorwaarden hierboven en geven aan of een vergunning nodig is of niet, en welke stukken u voor het vervolg van uw procedure moet voorzien.
Is een vergunning nodig, dan stellen wij het aanvraagdossier op: ingevuld gewestelijk formulier, 2D-plannen, bewijsstukken en een handleiding voor de indiening. Deze pagina gaat over stedenbouw en behandelt noch de milieuregels noch de aansluiting. Voor andere werken ziet u onze pagina over wanneer een vergunning nodig is.
Veelgestelde vragen
Heeft een lucht-waterwarmtepomp een vergunning nodig in Vlaanderen?
Niet voor het bovengrondse deel, als het in de tuin, op een gevel of op een plat dak staat, op minstens 2 m van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur. Anders is een omgevingsvergunning nodig.
En voor een buitenunit van een airco?
Dezelfde regel geldt: de bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco's worden samen behandeld in artikel 2.1, 8°/1 van het besluit van 2010.
Mag ik de unit op minder dan 2 m van de perceelsgrens plaatsen?
Tegen een bestaande scheidingsmuur wel. Buiten dat geval geldt de vrijstelling niet op minder dan 2 m van de perceelsgrens en is een vergunning nodig.
Kan mijn gemeente een vergunning opleggen?
Ja, met een verordening, maar alleen voor beschermde monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en het deel van niet-beschermd erfgoed dat zij afbakent. Raadpleeg de verordening van uw gemeente.
Officiële bronnen
- Besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is (Stedenbouwkundig Vrijstellingenbesluit), artikelen 1.4 tot 1.6, 2.1 (8°, 8°/1 en 14°), 2.2 en 3.1 (7°/2)
- Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de limitatieve lijst van mogelijke vergunningsplichtige handelingen op gemeentelijk niveau, artikel 1
Lees ook
- Omgevingsvergunning in Vlaanderen: hoe weet u of uw project een vergunning nodig heeft?
- Hebt u in Vlaanderen een vergunning nodig voor uw werken?
- Zonnepanelen in Vlaanderen: wanneer hebt u een omgevingsvergunning nodig?
- Afsluiting, muur of terras in Vlaanderen: hebt u een omgevingsvergunning nodig?
- Architect verplicht voor een omgevingsvergunning in Vlaanderen?